bip 900facebookyoutube
PIRLS2016a
aktualnosci

edukacja

Bakterie, pleśnie i gnojownice!

Bynajmniej nikt tu nikogo nie obraża. Są to główne tematy nowego podwójnie niezwykłego numeru 1/2018, który nie dość, że został wydany w języku angielskim, to jeszcze nieoczekiwanie wyprzedził numery 3 i 4/2017. Więcej

ewaster

EwasteR przez małe „e”

Wszystko przez międzynarodowe e-seminarium. Organizowane jest w Londynie, ale każdy będzie mógł wziąć w nim udział poprzez łącza internetowe. E-seminarium będzie okazją do dyskusji na temat rezultatów trzyletniego projektu EwasteR. Więcej
edukacja

Edukacja – the best of

Redakcja kwartalnika EDUKACJA zaprasza do lektury najnowszego wydania w języku angielskim. Znalazły się w nim najciekawsze artykuły opublikowane w ubiegłych latach. Więcej
Film awards logo info

Wręczenie nagród w konkursie promującym kształcenie zawodowe

Nie wiedzą co to nuda. Uczą się przedmiotów ogólnych, mają sporo zajęć warsztatowych, a jeszcze do tego znajdują czas na rozwijanie pasji filmowej. Tacy są laureaci konkursu ReferNet. Więcej
nqf ikonka conf

Na salonach w Salonikach

Eksperci IBE są aktywni nie tylko w kraju, ale także zagranicą i na szczeblu europejskim – uczą innych i sami nieustannie się rozwijają. Więcej
icon pt

SZKOLENIE z testu TRJ w Krakowie

Pracownia Testów IBE wraz z Niepubliczną Placówką Kształcenia Ustawicznego "Gaduła"organizuje w Krakowie 25 listopada 2017 r. szkolenie ze stosowania Testu Rozwoju Językowego TRJ. Szkolenie jest planowane w wersji z pomocami, co oznacza, że uczestnicy otrzymają komplet testu TRJ. Więcej
Instytut Badań Edukacyjnych

Pierwsze spotkanie nowej Rady Naukowej IBE

Po raz pierwszy spotkali się w komplecie. 27 października zorganizowaliśmy inaugurujące posiedzenie Rady Naukowej IBE kadencji 2017 - 2021. Więcej
ibe

Mamy kategorię A

Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych ocenił blisko tysiąc jednostek naukowych, działających w naszym kraju. KEJN zdecydował się przyznać Instytutowi Badań Edukacyjnych kategorię A. Więcej
Instytut Badań Edukacyjnych

Kończymy misję w Macedonii

Przez ostatnie dwa lata byliśmy regularnymi gośćmi w Skopje. W tym tygodniu kończymy naszą misję. 10 października, w czasie konferencji zamykającej, podsumowaliśmy dokonania projektu realizowanego z ramach pomocy bliźniaczej (twinning), finansowanego ze środków Komisji Europejskiej. Więcej
Instytut Badań Edukacyjnych

Podnieś z nami jakość systemu

Pomóż nam opracować narzędzia diagnostyczne, wspierające pomoc psychologiczno-pedagogiczną. Weź udział w naszym konkursie. Chcemy przygotować narzędzie, które będzie wykorzystywane na każdym etapie edukacyjnym w zakresie problematyki ucznia o specjalnych potrzebach edukacyjnych i ucznia młodszego. Na wnioski czekamy do 20 listopada. Więcej
wazne tematy

jezyki obcematematyka2

babel matematycznymali uczniowie

przyrodabep

polecamy
  • Podstawy programowe w zakresie przedmiotów przyrodniczychRaport Podstawy programowe przedmiotów przyrodniczych prezentuje porównanie miejsca i znaczenia kształtowania i rozwijania umiejętności posługiwania się metodą naukową w podstawach programowych przedmiotów przyrodniczych Anglii, Czech, Estonii, Finlandii i Francji. Więcej

     

     
  • ICILS 2013 Wyniki ICILS 2013 Uczniowie II klas gimnazjów w czołówce uczniów z najlepszymi wynikami w Międzynarodowym Badaniu Kompetencji Komputerowych i Informacyjnych (ICILS). IBE ogłosił wyniki badania ICILS, które mierzy gotowość uczniów do życia w „cyfrowej rzeczywistości”. Informacja prasowa

     
  • Narzędzia w działaniuRuszył nasz nowy program dla szkół gimnazjalnych. Zapraszamy nauczycieli języka polskiego, matematyki, języka angielskiego, historii, geografii, chemii, fizyki i biologii. Szczegóły na eduentuzjasci.pl/zadania.

     
  • 1-dzien-miesiac-rok-cykl-konferencji-dla-nauczycieliPierwszy dzień, tydzień, miesiąc i rok: wsparcie dla nauczycieli sześciolatków. Instytut Badań Edukacyjnych oraz Kuratoria Oświaty w: Olsztynie, Gdańsku, Bydgoszczy, Poznaniu i Wrocławiu organizują cykl konferencji dla nauczycieli sześciolatków. Więcej.

     

     
  • Raport o Stanie Edukacji 2013 - okładkaInstytut Badań Edukacyjnych opublikował czwarty raport o stanie edukacji: "Raport o stanie edukacji 2013. Liczą się nauczyciele". Opracowanie można pobrać ze strony eduentuzjasci.pl.

     
  • Badanie PIAAC - logoWyniki badania PIAAC ogłoszono 8 października 2013 w Brukseli. Tego samego dnia w Centrum Prasowym Foksal, przedstawiciele IBE zaprezentowali raport krajowy przygotowany przez badaczy z Instytutu. Zapraszamy do zapoznania się z raportem oraz informacją prasową.

     
  • Trafność metody edukacyjnej wartości dodanej - raport onlineZ przyjemnością informujemy, że ukazał się właśnie raport badawczy Trafność metody edukacyjnej wartości dodanej dla gimnazjów. Publikacja przedstawia wyniki badań w podłużnych zrealizowanych w gimnazjach w latach 2010-2012. Zapraszamy na stronę ewd.edu.pl

     
  • Nowoczesne technologie w edukacji włączającej.Nowoczesne technologie w edukacji włączającej.
    Polskie i międzynarodowe wyniki badań i praktyka. 
    Polecamy materiały z konferencji (prezentacje, materiały video), która odbyła się w listopadzie 2013. Zapraszamy na stronę eduentuzjasci.pl

     
  • Interaktywna mapa ośrodków pozaformalnej edukacji przyrodniczejInteraktywna mapa ośrodków pozaformalnej edukacji przyrodniczej zawiera bazę danych placówek oferujących zajęcia m.in. dla grup szkolnych to nowoczesne, stale aktualizowane narzędzie dla nauczycieli przedmiotów przyrodniczych. Zapraszamy na stronę eduentuzjasci.pl

     
  • Biblioteczka Entuzjastów EdukacjiBiblioteczka Entuzjastów Edukacji. Syntetyczne, napisane przystępnym językiem opracowania tematyczne dla wszystkich entuzjastów edukacji - nauczycieli, uczniów, rodziców, działaczy samorządowych. Zapraszamy do "Publikacji" na stronie eduentuzjasci.pl

     
  • Uczymy myślenia. Zadania na lekcje z przedmiotów przyrodniczych. OkładkaPracownia Przedmiotów Przyrodniczych IBE oddała właśnie do rąk nauczycieli książkę Uczymy myślenia. Zadania na lekcje przedmiotów przyrodniczych. Publikacja zawiera przykłady zadań z kluczem odpowiedzi oraz szczegółowym omówieniem rozwiązania. Książkę można pobrać ze strony eduentuzjasci.pl.  
  • Baza Informacji o Badaniach EdukacyjnychBaza Informacji o Badaniach Edukacyjnych. Baza zawierająca opisy badań prowadzonych w obrębie różnych dyscyplin naukowych związanych z edukacją, również badania prowadzone w obrębie dydaktyk przedmiotowych. Zapraszamy na bibe.ibe.edu.pl

     
  • Baza Dobrych Praktyk - Baza Narzędzi Dydaktycznych Baza dobrych praktyk połączona z Bazą Narzędzi Dydaktycznych. Zbiór dobrych praktyk i zadań dla  nauczycieli, którzy dokładają starań, by nauka w szkole była coraz ciekawsza, Zapraszamy na bdp.ibe.edu.pl

     
  •  Szkolne Uwarunkowania Efektów Kształcenia to badanie, które dotyczy  związku między cechami środowiska szkolnego a efektywnością kształcenia w szkołach podstawowych.  Więcej na eduentuzjasci.pl  
  •  Badanie czasu i warunków pracy nauczycieli dało podstawy do pogłębionej analizy relacji łączących czas i warunki pracy z organizacją czasu własnego nauczyciela i organizacją pracy szkoły. Zapraszamy do zapoznania się z raportem oraz informacją prasową.

Przemoc w polskiej szkole – jak naprawdę wygląda

Około 10 proc. polskich uczniów jest systematycznie dręczonych, przemoc werbalna jest powszechna. Lecz wbrew medialnym doniesieniom skala przemocy w polskiej szkole nie wzrasta – wynika z analizy Instytutu Badań Edukacyjnych, w której podsumowano dotychczasowe badania i dane.

Co naprawdę wiemy dziś o przemocy w polskiej szkole? Na to pytanie spróbował odpowiedzieć Instytut Badań Edukacyjnych. Przeanalizował wyniki badań prowadzonych w kraju i za granicą. Co z nich wynika?

Dręczenie również elektroniczne

W analizie IBE opisano wiele form przemocy, której doświadczają dziś uczniowie w szkołach (nie tylko w Polsce).
Uwagę zwrócono zwłaszcza na dręczenie, które jest systematycznym stosowaniem przemocy wobec ucznia lub uczennicy. Jest ono szczególnie niebezpieczne, gdyż ten długotrwały proces zostawia trwały ślad w psychice ofiar na całe życie. Przytoczono również nowe zjawisko, jakim stała się agresja elektroniczna czyli tzw. cyberbulling – długotrwałe nękanie z wykorzystaniem nowoczesnych technologii.

W raporcie wyliczono m.in. zachowania zaliczane do cyberbullingu, z którymi stykają się także polscy uczniowie (Pyżalski, 2012, s. 126-128): flaming (agresywna wymiana zdań, np. na czacie lub w ramach grupy dyskusyjnej), prześladowanie - ang. harassment (regularne przesyłanie nieprzyjemnych wiadomości do ofiary za pomocą elektronicznych kanałów komunikacji), kradzież tożsamości - ang. impersonation (podszywanie się pod ofiarę), upublicznianie tajemnic - ang. outing (udostępnianie prywatnych materiałów ofiary np. zdjęć), śledzenie - ang. cyberstalking (inwigilacja ofiary i nękanie jej niechcianymi komunikatami), happy slapping (prowokowanie lub atakowanie innej osoby i dokumentowanie wydarzenia w postaci zdjęć lub filmu oraz upublicznienie nagrań lub zdjęć w Internecie), poniżenie - ang. denigration (upublicznienie poniżających, nieprawdziwych informacji lub materiałów na temat ofiary), wykluczenie - ang. exclusion (celowe usunięcie z listy kontaktów internetowych lub niedopuszczenie do niej ofiary), agresja techniczna (działania przeciwko sprzętowi komputerowemu ofiary bardziej niż przeciwko samej ofierze).

Przemoc po polsku

Z analizy dotychczasowych badań dotyczących polskich szkół wynika, że dzieci narażone są na cały wachlarz zachowań agresywnych – od wyzwisk, przez wykluczanie z grupy po kradzieże i pobicia.

Największym problemem krajowych szkół jest agresja werbalna. Z nią uczniowie stykają się najczęściej. Druga w kolejności jest agresja relacyjna (rozpowszechnianie szkodzących uczniowi kłamstw, wykluczenie, odtrącenie przez innych).

Wykres. Ofiary różnych typów agresji (doświadczyli danego typu agresji co najmniej raz), w podziale na chłopców i dziewczęta. Źródło – opracowanie własne na podstawie: (Komendant-Brodowska et al., 2011a, s.6)
przemoc wykres1

W polskich szkołach chłopcy znacznie częściej niż dziewczęta stają się ofiarami różnych rodzajów agresji. Jedynie w przypadku agresji relacyjnej i cyfrowej dziewczęta nieznacznie częściej niż chłopcy twierdzą, że doświadczają takich zachowań.

Szczególnie wyraźna jest różnica jeśli chodzi o agresję fizyczną. Odsetek chłopców, którzy dość często się biją jest zwykle trzy razy większy niż odsetek dziewcząt. I jest to specyfika ogólna, nie tylko polska. Nasz kraj nie wyróżnia się także jeśli chodzi o samo uczestnictwo uczniów w bójkach.

Wykres. Odsetek 11-, 13- i 15-letnich chłopców i dziewcząt, którzy w ciągu ostatnich miesięcy brali udział w co najmniej trzech bójkach – porównanie wyników dla Polski i dla ogółu badanych krajów. Źródło: opracowanie własne na podstawie HBSC
przemoc wykres2

Z oszacowań dotyczących dręczenia wynika, że dotyka to ok. 10 proc. polskich uczniów. Jak sprawdzono w badaniach HBSC w roku szkolnym 2009/2010 z ofiary dręczenia można było uznać (dręczeni co najmniej dwa-trzy razy w miesiącu w ciągu ostatnich kilku miesięcy):
•    wśród 11-latków: 14% uczniów (10% dziewcząt i 17% chłopców)
•    wśród 13-latków: 11% uczniów (8% dziewcząt i 14% chłopców)
•    wśród 15-latków: 7% uczniów (5% dziewcząt i 8% chłopców) (Mazur & Małkowska-Szkutnik, 2011, s.155)

Skala dręczenia w polskich szkołach jest przeciętna w porównaniu do niemal 40 krajów lub regionów sprawdzane w badaniach HBSC.

Podobne dane przyniosło badanie wykonane na zlecenie koordynatora polskiego programu „Szkoła bez przemocy”. Wynika z niego, że 10 proc. polskich uczniów jest ofiarami dręczenia.

Wykres. Odsetek uczniów, którzy w ciągu ostatnich kilku miesięcy byli ofiarami dręczenia co najmniej dwukrotnie – chłopcy w wieku 11, 13 i 15 lat. Porównanie międzynarodowe. Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu HBSC 2009/2010; (Currie et al., 2012, s. 185-190)
przemoc wykres3

Wykres. Odsetek uczniów, którzy w ciągu ostatnich kilku miesięcy byli ofiarami dręczenia co najmniej dwukrotnie – dziewczęta w wieku 11, 13 i 15 lat. Porównanie międzynarodowe. Źródło: opracowanie własne na podstawie raportu HBSC 2009/2010; (Currie et al., 2012, s. 185-190)
przemoc wykres4

Jak wskazują eksperci IBE, choć okazjonalnie w mediach pojawiają się informacje o zwiększaniu się przemocy w polskich szkołach, nie znajduje to potwierdzenia w faktach. Różne badania potwierdzają brak trendu wzrostowego, a w przypadku starszej młodzieży szkolnej można mówić nawet o spadku skali problemu.

Badania prowadzone w latach 1997, 2003 i 2007 wskazują na stabilność lub nawet nieznaczne zmniejszenie skali agresji i przemocy w szkołach. Z kolei na podstawie badań „Szkoła bez przemocy” przeprowadzonych w 2006 i 2011 r. (uczniowie od IV klasy szkoły podstawowej do III ponadgimnazjalnej) nie stwierdzono znaczących zmian skali większości rodzajów agresji w szkołach.

- Choć z pewnością to, że nie można mówić o nasileniu problemów, może cieszyć, to należy zauważyć, że brak zmian oznacza również, że w ostatnich latach nie nastąpiła poprawa sytuacji polskich uczniów i nadal spora część uczniów doświadcza na porządku dziennym agresji werbalnej” – zaznacza jednak w raporcie autorka analizy IBE. - Około jeden na dziesięciu uczniów spotkał się w szkole z agresją fizyczną i podobną skalę zjawiska obserwujemy w przypadku agresji materialnej (kradzieże). Również problem przemocy systematycznej nie maleje. Co najmniej kilka procent uczniów jest regularnie dręczona przez swoich szkolnych kolegów. Z pewnością dane te powinny skłaniać do namysłu nad wprowadzeniem nowych metod profilaktyki w polskich szkołach, bazując na przykładach skutecznych działań zagranicznych – wskazuje.

Straszne gimnazja? To w podstawówkach jest gorzej

Zgodnie z obiegową opinią gimnazja są pod względem przemocy najgorszym typem szkół. Jak się okazuje i to medialne mniemanie nie ma związku z rzeczywistością. Bowiem w największym stopniu przemoc szkolna dotyczy uczniów szkół podstawowych, mniejsza jest jej skala w gimnazjach, a jeszcze mniejsza w szkołach ponadgimnazjalnych.

Gimnazja przodują jedynie jeśli chodzi o przemoc elektroniczną (badanie „Szkoła bez Przemocy” z 2011 r.). Doznała jej co najmniej raz jedna czwarta gimnazjalistów, a wśród uczni szkół podstawowych i szkół ponadgimnazjalnych – mniej niż jedna piąta.

Wykres. Ofiary agresji i przemocy różnych typów wg etapu edukacji: szkoły podstawowe (IV-VI klasa), gimnazja, szkoły ponadgimnazjalne. Źródło: opracowanie własne na podstawie danych z badania (Komendant-Brodowska et al., 2011b)
przemoc wykres5

Różne typy szkół ponadgimnazjalnych różnią się też skalą występującej w nich agresji. Licea ogólnokształcące są pod tym względem miejscami bezpieczniejszymi niż technika, licea profilowane i szkoły zawodowe. W ostatnim typie skala agresji jest największa. Także w szkołach zawodowych poziom agresji w opiniach uczniów się nie zmienił, gdy w innych szkołach deklarowano jego zmniejszenie (badania w latach 1998 i 2010).

Z polskich badań wyłoniono też zestaw cech uczniów, którzy są bardziej narażeni na dręczenie w szkole. To dzieci, które mogą liczyć na mniejsze wsparcie społeczne. Mają więcej wrogów niż przyjaciół, którzy mogliby się za nimi wstawić. Mogą też liczyć na mniejsze wsparcie rodzin, kolegów i koleżanek (również np. w odrabianiu lekcji). Ich rodzice mają słaby kontakt ze szkołą.

Pobierz informację - PDF

Pełen raport na temat badań - Agresja i przemoc szkolna

MEN
MRR
MNiSW
 
CKE
ORE
GUS
 
PTE
 
OSKKO
 
SIO/CIE
 
 
 COPYRIGHT ©  INSTYTUT BADAŃ EDUKACYJNYCH 2010-2012