bipKanał IBE na YouTubelinkedin grtwiter grKonto IBE na FB

AKTUALNOŚCI


 

Crosscut ico

Spotkanie projektu CROSSCUT

Za nami trzydniowe spotkanie partnerów międzynarodowego projektu CROSSCUT, którego głównym temat jest nauczanie międzyprzedmiotowe Więcej
DSC01163ico

Seminarium eksperckie „Dostosowanie Baterii Testów Poznawczych do potrzeb dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi”

Za nami pierwsze seminarium zorganizowane w ramach projektu, którego założeniem jest przygotowanie testów psychologicznych do pomiaru zdolności poznawczych dzieci i młodzieży. Projekt realizowany jest przez IBE wspólnie z SWPS Uniwersytetem Humanistycznospołecznym. Więcej
mikiewicz

Rozpoczął się cykl seminariów Interdyscyplinarnej Sieci Badawczej

7 listopada odbyło się pierwsze seminarium naukowe zorganizowane w ramach Interdyscyplinarnej Sieci Badawczej (ISB) utworzonej przez Instytut Badań Edukacyjnych. W spotkaniu wzięło udział blisko 30 ekspertów reprezentujących ośrodki akademickie z całego kraju. Więcej
nqf ikonka

Projekt NQF-IN. Raporty

Celem trwającego trzy lata projektu NQF-IN, którego liderem był Instytut Badań Edukacyjnych, było wsparcie decydentów i instytucji europejskich w prowadzeniu polityki włączania kwalifikacji nadawanych poza systemami oświaty i szkolnictwa wyższego do krajowych systemów kwalifikacji. Więcej
warszawa kongres

O walidacji w gronie ekspertów

16 października w ośrodku CEZAMAT odbyła się, zorganizowana przez IBE, konferencja Walidacja w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji − od założeń do praktyki. Więcej
post konferencja ok2 ico

Konferencja „Interdyscyplinarne konteksty współczesnej pedagogiki i psychologii” pod patronatem IBE

Zapraszamy do wzięcia udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej, organizowanej przez Wydział Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, która odbędzie się w dniach 25−26 października 2018 roku. Więcej
KdKBiP

POLECAMY


 

  • PIRLS2016smallPIRLS 2016 | Międzynarodowe Badanie Postępów Biegłości w Czytaniu | Polscy czwartoklasiści są w światowej czołówce pod względem wyników osiąganych w czytaniu. W badaniu PIRLS 2016 polskich czwartoklasistów wyprzedziły tylko dwa kraje: Rosja i Singapur. Więcej  
  • niepełnosprawniRAPORT O SYTUACJI ZAWODOWEJ OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI | Raport mierzy skuteczność działań aktywizacyjnych PFRON oraz prezentuje diagnozę sytuacji społeczno-zawodowej absolwentów szkół wyższych. Więcej  
  • losy absolwentowBADANIE LOSÓW ABSOLWENTÓW | Instytut Badań Edukacyjnych monitoruje sytuację edukacyjno-zawodową absolwentów i młodych dorosłych. Celem tych działań jest lepsze dopasowanie kształcenia zawodowego do potrzeb rynku pracy oraz przygotowanie rozwiązań pozwalających na systematyczne monitorowanie losów absolwentów szkół zawodowych. Więcej  
  • New TIMSS2019 LogoTIMSS 2019 | Międzynarodowe Badanie Wyników Nauczania Matematyki i Nauk Przyrodniczych | W pierwszej połowie 2018 roku na próbie 36 szkół podstawowych z terenu trzech województw przeprowadzony został pilotaż badania TIMSS 2019. W badaniu uczestniczą również rodzice badanych uczniów, nauczyciele matematyki i przyrody oraz dyrektorzy szkół. Więcej  
  • PISA2018PISA 2018 | Program Międzynarodowej Oceny Umiejętności Uczniów | Badanie przeprowadzono w ponad 220 szkołach i wzięło w nim udział ponad 6300 uczniów urodzonych w roku 2002. Uczniowie rozwiązywali zadania z interpretacji tekstu czytanego, matematyki, przedmiotów przyrodniczych oraz umiejętności ekonomicznych. Więcej  
  • EWD logo newEDUKACYJNA WARTOŚĆ DODANA | To zestaw technik statystycznych pozwalających zmierzyć wkład szkoły w wyniki nauczania. Aby można je było zastosować, potrzebujemy wyników przynajmniej dwóch pomiarów osiągnięć szkolnych: na początku nauki w danej szkole i na jej zakończenie. Więcej  
  • grafika ZSU 600 320 v3ZINTEGROWANA STRATEGIA UMIEJĘTNOŚCI | Strategia określa zapotrzebowanie na dane umiejętności, ich dostępność, a także metody przewidywania zapotrzebowania na umiejętności, ich kształtowanie i rozwój, dostosowywanie do potrzeb rynku pracy i gospodarki, skuteczne zastosowanie oraz system zarządzania i koordynacji. Więcej

     
  • browser 512ZINTEGROWANY REJESTR KWALIFIKACJI | Publiczny rejestr, w którym znajdują się informacje o kwalifikacjach nadawanych w Polsce. Obecnie w rejestrze dostępne są tzw. kwalifikacje pełne, które zdobywa się w systemie oświaty lub szkolnictwa wyższego. Więcej

Czytelnictwo komputerowe dzieci i młodzieży

Prawie co drugi 12-latek systematycznie przegląda portale informacyjne i prasę online. Gimnazjaliści odwiedzają te miejsca jeszcze częściej. Rzadziej za to uczniowie czytają w sieci literaturę – wynika z dodatkowych analiz badania czytelnictwa dzieci i młodzieży przeprowadzonego przez IBE.

Badanie czytelnictwa dzieci i młodzieży przeprowadzone przez IBE przyniosło informacje nie tylko o tym, jakie książki wybierają  szóstoklasiści szkoły podstawowej i trzecioklasiści z gimnazjum i w jaki sposób je czytają.
Eksperci sprawdzili też, jak często dzieci i młodzież do czytania używają komputera i innych urządzeń elektronicznych oraz to, w jaki sposób wykorzystują Internet do czytania dłuższych tekstów – książek w wersjach cyfrowych, artykułów czy wierszy.

Dzięki badaniu udało się opisać różne typy zachowań związanych z czytelnictwem komputerowym:
- poszukiwanie informacji o książkach: recenzji, wiadomości o nowościach czy autorach,
- ściąganie z sieci całych tekstów bądź fragmentów, artykułów, książek, korzystanie z bibliotek elektronicznych (Internet jako źródło czytanych tekstów)
- sposób czytania tekstów, przede wszystkim książek: na ekranie czy w wersji wydrukowanej na papierze,
- czytanie tekstów w stosunku do użytkowania komputera w innych celach.

Czytanie komputerowe dwunastolatków
Z badania IBE wynika, że co drugi uczeń VI klasy systematycznie (co najmniej raz w tygodniu) szuka w sieci informacji niezwiązanych ze szkołą, a 57 proc. poszukuje takich informacji, których potrzebuje do nauki w szkole.
Prawie co drugi uczeń VI klasy (44 proc.) przegląda systematycznie portale informacyjne i prasę online. Duża  grupa (aż 37 proc.) czyta systematycznie twórczość innych internautów np.: blogi i fanziny.

Jednak teksty, które mają swoje odpowiedniki w wersji drukowanej: literatura beletrystyczna, wiersze, a także lektury szkolne, są już znacznie rzadziej czytane na ekranie.
Na tym tle wyróżniają się komiksy. To najczęściej czytany typ zwartych publikacji w sieci. Jest to jednak częściej chłopięcy wybór: 30 proc. chłopców (19 proc. dziewcząt)  deklaruje, że czyta je systematycznie na ekranie. Komiksy to szczególny gatunek publikacji, który jest często łatwiej dostępny w Internecie (szczególnie obce produkcje) niż w wersji drukowanej.

Wykres 1. Rozkład odpowiedzi dwunastolatków na pytanie: „Jak często czytasz na komputerze lub w Internecie?”(N=1669)
czytelnictwokomputerowe wykres1

Tylko 9 proc. dwunastolatków deklarowało, że jedna z ostatnich książek czytanych przez nich w czasie wolnych była w wersji elektronicznej (czytana na ekranie komputera, tabletu, czytnika, telefonu). Częściej w takiej postaci książki czytają chłopcy (12 proc.) niż dziewczynki (6 proc.).

Odwrotnie niż w przypadku innych praktyk czytelniczych odsetek dzieci czytających na ekranie spadał wraz ze wzrostem poziomu wykształcenia rodziców: najwięcej takich czytelników było w rodzinach osób z zasadniczym wykształceniem zawodowym. Należy też podkreślić, że w domach z największymi księgozbiorami najrzadziej czytano książki w postaci elektronicznej.

Uczniowie wybierają różne książki do komputerowej lektury, jednak najczęściej są to publikacje niebeletrystyczne, związane z ich zainteresowaniami, poradniki. Nastolatki same przyznają, że jeśli mają wybór, to wolą czytać książki w wersji tradycyjnej, drukowanej na papierze. 

Wykres 2. Częstotliwość czytania przez dwunastolatków  na ekranie tekstów potrzebnych do nauki szkolnej
czytelnictwokomputerowe wykres2  

Jeszcze rzadziej na ekranach urządzeń elektronicznych czytane są lektury szkolne. Taki sposób czytania wskazało jedynie 4 proc. szóstoklasistów.

Natomiast ponad połowa uczniów klas szóstych przynajmniej raz w tygodniu korzysta z komputera w poszukiwaniu materiałów koniecznych do przygotowania się do lekcji.

Czytanie komputerowe gimnazjalistów
Gimnazjaliści częściej niż ich młodsi koledzy korzystają z Internetu, aby znaleźć ciekawe dla nich informacje i artykuły, rozwijające ich zainteresowania pozaszkolne – 62 proc. robi to systematycznie (co najmniej raz w tygodniu). Nieco częściej również czytają systematycznie portale informacyjne i prasę online (55 proc.).

Z kolei ich zainteresowanie komiksami jest mniejsze niż wśród 12-latków. Tylko 16 proc. deklaruje, że czyta je co najmniej raz w tygodniu.

Podobnie często jak młodsi koledzy czytają recenzje książek i zapowiedzi wydawnicze – aż 39 proc. gimnazjalistów deklaruje, że przegląda co najmniej raz w miesiącu strony internetowe zawierające takie informacje.

Nieznacznie większa niż wśród 12-latków jest wśród gimnazjalistów grupa czytelników książek na ekranie (13 proc.). Książki w elektronicznej wersji czytają częściej chłopcy (16 proc.) niż dziewczynki (11 proc.).
Gimnazjaliści częściej niż młodsi koledzy czytają lektury szkolne na ekranie komputera. Szkolną literaturę czyta w ten sposób 15 proc. badanych.
Częściej wyszukują też w sieci informacje i materiały potrzebne im do nauki szkolnej (65 proc. robi to systematycznie) oraz odrabiają pracę domową przy użyciu komputera i Internetu ( 84 proc. robi to co najmniej raz w tygodniu).
Uczniowie, starsi i młodsi,  jeśli mają wybór, preferują czytanie książek w wersji tradycyjnej, papierowej. Jest to dla nich wygodniejsza, bardziej relaksująca forma lektury.
Nieliczna jest więc grupa czytająca na ekranie utwory literackie i książki mające swoje drukowane odpowiedniki. Za to dość popularne jest wśród nastolatków  poszukiwanie w sieci porad o tym, co warto czytać. Szczególnie piętnastoletni chłopcy  kierują się w wyborze lektur czasu wolnego informacjami znalezionymi w Internecie: recenzjami, zapowiedziami wydawniczymi,  opiniami na forach i blogach o książkach.

Wykres 3. Częstotliwość czytania przez piętnastolatków  na ekranie tekstów potrzebnych do nauki szkolnej (N=1794)
czytelnictwokomputerowe wykres3

Wykres 4. Rozkład odpowiedzi gimnazjalistów na pytanie: „Jak często czytasz na komputerze lub w Internecie?”
czytelnictwokomputerowe wykres4

– Większość uczniów wyszukuje w sieci informacje przydatne w nauce szkolnej – komentuje dr Zofia Zasacka z IBE. – Wydaje się, że konieczne jest wsparcie szkoły obejmujące edukację medialną, której efekty pomogłyby w odnajdywaniu rzetelnych źródeł informacji – zaznacza.

Co jeszcze wiemy o aktywności w Internecie dzieci i młodzieży?
Jak wynika z badania czytelnictwa zdecydowana większość dwunastolatków  (powyżej 70 proc. badanych) co najmniej raz w tygodniu używając komputera korzysta z portali społecznościowych i słucha muzyki. Co najmniej połowa uczniów systematycznie komunikuje się poprzez pocztę elektroniczną i komunikatory, a także ogląda filmy. Większość (62 proc.) używa komputera do odrabiania pracy domowej.

W tym wieku nie ma jeszcze dużych różnic pomiędzy chłopcami i dziewczynkami w  wykorzystaniu komputera, choć dziewczynki częściej słuchają muzyki i są aktywniejsze na portalach społecznościowych, a chłopcy częściej komunikują się przez pocztę elektroniczną, uczestniczą w forach internetowych oraz oglądają filmy.
Jest jednak praktyka komputerowa typowo chłopięca:  w gry online gra systematycznie 73 proc. chłopców (dziewcząt - 43 proc.).

Wykres 5. Rozkład odpowiedzi dwunastolatków na pytanie: „Jak często używasz komputera i Internetu do wymienionych czynności?” N=1694
czytelnictwokomputerowe wykres5

Warto zauważyć, że już wśród dwunastoletnich użytkowników komputera można wskazać grupę osób kreatywnych, aktywnie włączających się w społeczny obieg komunikatów (dźwiękowych, wizualnych, tekstowych) w sieci. Aż  27 proc. tworzy własną stronę internetową lub prowadzi bloga, a jeszcze liczniejsza grupa – 31proc. badanych umieszcza w Internecie własne produkcje filmowe lub muzyczne. Co dziesiątemu uczniowi zdarza się tworzyć własne teksty artystyczne, które upublicznia.

O trzy lata starsi gimnazjaliści użytkują komputer częściej i intensywniej. Przede wszystkim  korzystają z komputera, żeby słuchać muzyki, robią to prawie wszystkie dziewczynki (94 proc.) i 85 proc. chłopców. Pracę domową na komputerze odrabia 83 proc. badanych, a ponad 60 proc. korzysta z poczty elektronicznej i komunikatorów. Piętnastolatki tak samo często jak młodsi koledzy zasiadają przed ekranem komputera, aby oglądać filmy.  Natomiast rzadziej niż dwunastolatki,  szczególnie dziewczynki, poświęcają wolny czas grom komputerowym.
Warto odnotować, że aktywna grupa twórczych gimnazjalnych internautów tworzących własne materiały umieszczane w sieci nie poszerza się wraz z ich wiekiem.

Wykres 6. Rozkład odpowiedzi piętnastolatków na pytanie: „Jak często używasz komputera i Internetu do wymienionych czynności?” (N=1808)
czytelnictwokomputerowe wykres6


– Widoczna jest znikoma popularność bibliotek elektronicznych wśród uczniów – zauważa dr Zasacka. – To istotny komunikat dla nauczycieli i bibliotekarzy, aby  zachęcali uczniów do korzystania z nich, rekomendowali ich wiarygodność i rzetelność. W sytuacji nieobecności  lub niewystarczającej liczby egzemplarzy w bibliotekach szkolnych, książek i utworów literackich omawianych na lekcjach języka polskiego, zasoby bibliotek elektronicznych mogą stanowić istotne wsparcie. Jednocześnie, jak wynika z opisanych wyników badania,  uczniowie, szczególnie gimnazjaliści, chętnie wyszukują za pośrednictwem internetu informacje i opinie o czytanych książkach. W związku z tym pojawia się zadanie dla dydaktyki, aby ukierunkowywać owe kwerendy, polecać wartościowe, interesujące linki, fora etc. Jest to doskonała okazja, aby zespalać pozaszkolne zainteresowania czytelnicze ze szkolnym czytaniem oraz procesem dydaktycznym.

Komputery i książki w domach gimnazjalistów – dodatkowe informacje z badania PISA
Dzięki badaniu PISA 2012 więcej wiadomo o wyposażeniu domów polskich 15-latków. Okazuje się, że prawie każdy gimnazjalista ma w domu komputer, którego może używać do nauki (ok. 97 proc.). Nie ma go niecałe 3 proc.
W dodatku duża grupa (ok. 36 proc.) ma w domu dwa komputery (jeden ma 38 proc. badanych). Prawie co piąty uczeń ma zaś w domu trzy komputery lub więcej.
Prawie każdy polski 15-latek ma też domowy dostęp do Internetu (ok. 95 proc.), pozbawionych tego w domu jest niecałe 5 proc. Zwykle uczniowie mają też edukacyjne programy komputerowe (70 proc.).

A jak wygląda sytuacja z domowymi bibliotekami? Największa grupa uczniów (33 proc.) ma w domach 26-100 książek. Duży odsetek ma z kolei w domu 11-25 pozycji czytelniczych (20 proc.) oraz 101-200 książek (17 proc.). Porównywalne są grupy, które mają książek bardzo mało czyli 0-10 (11 proc.) oraz bardzo dużo, bo 201-500 książek (11 proc.). Największe biblioteczki domowe, które obejmują ponad 500 pozycji ma blisko 7 proc. gimnazjalistów.
Prawie wszyscy 15-latkowie twierdzą, że mają w domach książki pomocne w nauce (96 proc.) oraz słowniki (98 proc.). Bardzo wielu ma również dostęp do książek naukowo-technicznych (79 proc.).
Trochę gorzej jest z literaturą klasyczną. Ma ją w domu 77 proc. Mniej w domach gimnazjalistów jest książek z poezją – nie ma ich w domach 52 proc. uczniów.

Pobierz informację prasową (docx, pdf)

MEN
MRR
MNiSW
 
CKE
ORE
GUS
 
PTE
 
OSKKO
 
SIO/CIE
 
 
 COPYRIGHT ©  INSTYTUT BADAŃ EDUKACYJNYCH 2010-2018