Projekt “Dobrostan Społeczności Szkolnej (realizacja modułu 2. Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży ‘Przyjazna szkoła’)” wspiera szkoły, w których uczą się dzieci i młodzież z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, szczególnie z Ukrainy. Oferuje pomoc uczniom, rodzicom i nauczycielom, wzmacnia dobrostan społeczności szkolnej oraz ułatwia integrację. Zapewnia wsparcie psychologiczne, konsultacje, szkolenia dla kadry i pracę asystentów. W ramach projektu powstaną materiały, standardy diagnostyczne oraz  przeprowadzone zostaną badania, aby jeszcze lepiej odpowiadać na potrzeby uczniów.

Projekt realizuje Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy ze środków Rządowego programu wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzieży “Przyjazna szkoła” w latach 2025–2027. Program jest współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021–2027, działanie 04.17 „Szkoła dla wszystkich”.

Łączna kwota dotacji w wysokości 27 000 000,00 zł dla IBE PIB obejmuje finansowanie z następujących źródeł:

1) środki europejskie w kwocie 22 280 400,00 zł (słownie: dwadzieścia dwa miliony dwieście

osiemdziesiąt tysięcy czterysta złotych), co stanowi 82,52% finansowania;

2) środki budżetu państwa stanowiące współfinansowanie krajowe środków europejskich w kwocie 4 719 600,00 zł (słownie cztery miliony siedemset dziewiętnaście tysięcy sześćset złotych), co stanowi 17,48% finansowania.

Cele projektu

Głównym celem projektu jest wsparcie szkół, w których uczą się dzieci i młodzież z Ukrainy. Chcemy stworzyć warunki, w których cała społeczność szkolna czuje się bezpiecznie, a uczniowie mogą budować dobre relacje, rozwijać swoją wiedzę, umiejętności i kompetencje.

W ramach działań realizowanych przez IBE PIB powstaną materiały metodyczne dla kadr systemu oświaty wspierających pracę z zespołami zróżnicowanymi z doświadczeniem migracyjnym, także mając na uwadze funkcjonowanie w tej grupie uczniów z niepełnosprawnościami, czy uczniów pochodzenia romskiego. Powstaną również materiały wspierające nauczycieli w pracy z uczniami zdolnymi z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, materiały dotyczące pracy z uczniami i uczennicami dotkniętymi traumą wojenną, w tym z zespołem stresu pourazowego (PTSD) Ważnym elementem jest opracowanie przez ekspertów IBE standardów diagnostycznych do oceny indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa. Wszystkie wypracowane przez IBE materiały zasilą bazę wiedzy i będą wykorzystywane przez, wyłonionych w województwach, operatorów. 

IBE PIB będzie odpowiadać także za organizację wydarzeń mających na celu wymianę doświadczeń w zakresie edukacji międzykulturowej między województwami, jak i czerpanie z najlepszych rozwiązań zagranicznych.

Dodatkowo, w ramach działania zostanie przeprowadzone badanie poziomu znajomości języka polskiego jako drugiego języka wśród uczniów o pochodzeniu migranckim objętych Programem „Przyjazna Szkoła”. Badanie zostanie zrealizowane w modelu test–retest i obejmie co najmniej dwa punkty pomiarowe: pomiar początkowy, realizowany na początku Programu, oraz pomiar końcowy, prowadzony w jego fazie końcowej. Celem badania jest diagnoza wyjściowego poziomu kompetencji językowych uczniów oraz analiza zmian zachodzących w trakcie trwania interwencji edukacyjnych realizowanych w ramach Programu. Pomiar umożliwi ocenę skuteczności działań wspierających naukę języka polskiego oraz analizę zróżnicowania kompetencji językowych w zależności od wieku, etapu edukacyjnego i kontekstu szkolnego.

Równolegle, w ramach prowadzonego badania longitudinalnego, zostanie przeprowadzony pomiar dobrostanu oraz funkcjonowania szkolnego uczniów. Zakres badania obejmie m.in. relacje społeczne z rówieśnikami i nauczycielami, poczucie sprawczości i wpływu, samoocenę akademicką, zainteresowanie nauką, zdrowie psychiczne i fizyczne, a także warunki materialne i edukacyjne funkcjonowania uczniów. Badanie to zostanie zrealizowane w kilku falach pomiarowych, co umożliwi analizę zmian zachodzących w czasie oraz identyfikację zależności między dobrostanem a osiągnięciami edukacyjnymi. Poza badaniem uczniów z doświadczeniem migracji przewidziano również udział grupy porównawczej polskich uczniów, co pozwoli na rzetelną ocenę specyfiki doświadczeń uczniów z doświadczeniem migracyjnym lub uchodźczym oraz na analizę nierówności edukacyjnych.

Wyniki obu komponentów badania mogą stanowić podstawę do opracowania rekomendacji dotyczących organizacji wsparcia językowego, dostosowania strategii dydaktycznych oraz tworzenia rozwiązań systemowych adresowanych do szkół pracujących z uczniami z doświadczeniem migracji i uchodźstwa.

Opis badania

Kompleksowe wsparcie dla szkół, uczniów, rodziców i nauczycieli, tak aby każda społeczność szkolna mogła skutecznie odpowiadać na potrzeby dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa. Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy odpowiada za realizację różnorodnych form wsparcia na rzecz dobrostanu społeczności szkolnej tj. opracowanie materiałów metodycznych dla nauczycieli, utworzenie i prowadzenie portalu poświęconego edukacji międzykulturowej oraz organizację forum wymiany doświadczeń na poziomie regionalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym.

Program obejmuje różne formy pomocy, które mają wzmacniać dobrostan szkoły, w tym:

• wsparcie uczniów – konsultacje specjalistyczne, pomoc psychologiczna, doradztwo zawodowe,
• wsparcie rodziców i opiekunów dzieci z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa – pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych i edukacyjnych, rozwijanie umiejętności wychowawczych,
• wsparcie kadry oświatowej – pomoc w rozwiązywaniu problemów wychowawczych, dydaktycznych i opiekuńczych.

Rezultaty projektu

W projekcie przyjęto szereg działań, które powstają po to, aby skutecznie wspierać szkoły, nauczycieli, uczniów i ich rodziny. Rezultaty te pomagają lepiej odpowiadać na potrzeby dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa i wzmacniają całą społeczność szkolną. Do działań IBE PIB należy:

• stworzenie i prowadzenie portalu edukacyjnego – bazy wiedzy i materiałów na Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej,
• organizacja forum wymiany doświadczeń na poziomie regionalnym, krajowym i międzynarodowym,
• opracowanie standardów diagnostycznych do oceny potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa (szczególnie z Ukrainy),
• opracowanie materiałów metodycznych dla nauczycieli dotyczących:
  
  
  • pracy z uczniami dotkniętymi traumą wojenną, w tym PTSD,
  • wspierania uczniów szczególnie uzdolnionych z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa,
  • roli i zadań dyrekcji szkół w procesie włączania uczniów,
  • metod pracy z uczniami romskimi z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa (w modelu biopsychospołecznym),
  • metod pracy z uczniami z niepełnosprawnościami (w modelu biopsychospołecznym),
  • specjalistycznej pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa (szczególnie z Ukrainy),
    
    
• badania znajomości języka polskiego jako drugiego języka wśród uczniów z Ukrainy (pomiar początkowy i końcowy – model test-retest),
• badania długoterminowe dotyczące poczucia przynależności, dobrostanu i wyników edukacyjnych uczniów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa; w badaniu przewidziano także grupę porównawczą polskich uczniów.

Grupy docelowe

Główną grupą docelową są uczniowie i uczennice z Ukrainy, ale projekt wspiera także funkcjonowanie całej społeczności szkolnej: dzieci i młodzież z innych krajów z doświadczeniem migracji lub uchodźstwa, ich polskich rówieśników, rodziców i opiekunów oraz nauczycieli.

Zgłaszanie niezgodności projektu

Informujemy o możliwości zgłaszania do Instytucji Zarządzającej lub Instytucji Pośredniczącej podejrzenia o niezgodności Projektu lub działań Beneficjenta z Konwencją o prawach osób niepełnosprawnych sporządzoną w Nowym Jorku dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 1169, z późn. zm.) zwanej dalej „KPON”. Sygnały, zgłoszenia lub skargi dotyczące wystąpienia niezgodności projektów FERS z postanowieniami KPON mogą przekazywać osoby fizyczne (uczestnicy projektów lub ich pełnomocnicy i przedstawiciele), instytucje uczestniczące we wdrażaniu funduszy Unii Europejskiej, strona społeczna (stowarzyszenia, fundacje) za pomocą (w każdym poniższym przypadku uznaje się zgłoszenie za przekazane w formie pisemnej):

• poczty tradycyjnej - w formie listownej na adres ministerstwa: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, ul. Wspólna 2/4, 00-926 Warszawa lub Ministerstwo Edukacji Narodowej, al. J.Ch. Szucha 25, 00-580 Warszawa,
• skrzynki nadawczej e-puap Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej lub Ministerstwa Edukacji Narodowej