The monograph Spectrum of National Identity Attitudes at School is an interdisciplinary work that analyses the process of national identity formation in the Polish educational system. The publication, edited by Robert Zieliński and others, discusses how school influences the development of a sense of national belonging in young people. The work consists of three main parts, each offering a different perspective on the issue at hand. The first part focuses on the theoretical and ideological underpinnings of national education, discussing, among others, the mechanisms of cultural learning and the roles that educational programmes play in this process. The second part contains empirical research on the national attitudes of students, teachers and school principals, analysing, among other things, patriotic attitudes, attitudes toward history and opinions on the “criteria of Polishness.” In the third part, the monograph looks at practical aspects of national education, such as the celebration of national holidays, school ceremonies and the role of folklore in music education. The entire work is enriched with reflections on the challenges of contemporary patriotic and civic education in the context of cultural diversity. The authors emphasize the importance of the school as an institution that shapes national identity, but also enables confrontation with other cultures. The publication is a valuable resource for both researchers and practitioners involved in education and upbringing in Poland. Spectrum of National Identity Attitudes at School. Publikacja została wydana przez London Scientific Ltd. Wersja elektroniczna jest cyfrowym odpowiednikiem egzemplarza drukowanego. Pobierz (plik PDF)

Monografia porusza temat kształtowania tożsamości narodowej w edukacji szkolnej. Jest podsumowaniem projektu badawczego „Tożsamość narodowa w procesie edukacji szkolnej”, realizowanego w ramach programu MNiSW „Nauka dla społeczeństwa” w latach 2022-2024. Oprócz wniosków z badań, znajdziemy w niej m.in. zagadnienia związane z obecnością tej tematyki w programach edukacyjnych oraz ich wpływie na uczniów. Kolejnym zagadnieniem jest kształtowanie tożsamości narodowej w kontekście wielokulturowości. Autorzy analizują, w jaki sposób patriotyzm przejawia się w postawach różnych grup społecznych w Polsce i opisują postrzeganie kryteriów polskości przez dyrektorów, nauczycieli i uczniów. Analizowane są również postawy wobec tożsamości narodowej oraz to, jaki wpływ na to mają wybitne jednostki. Monografia została wydana przez Wydawnictwo Adam Marszałek. Wersja elektroniczna jest cyfrowym odpowiednikiem egzemplarza drukowanego. Pobierz (plik PDF)

Celem raportu było zbadanie, w jaki sposób szkoły w Polsce kształtują tożsamość narodową u starszych uczniów szkół podstawowych (uczących się w klasach IV–VI). Zawarte są w nim analizy programów nauczania oraz metod dydaktycznych. Opisana została również rola nauczycieli i rodziców w procesie budowania tożsamości narodowej. W publikacji pokazano także dobre praktyki w tym zakresie oraz wskazano rekomendowane działania, które mogą pomóc nauczycielom w realizacji tych zadań. Raport powstał w ramach projektu "Tożsamość narodowa w procesie edukacji szkolnej". Pobierz (plik PDF)

Tożsamość narodowa w procesie edukacji szkolnej. Raport z badań fokusowych wśród nauczycieli to bardzo ciekawa publikacjach prezentująca wyniki badań przeprowadzonych wśród nauczycieli w kontekście kształtowania postaw wobec tożsamości narodowych wśród uczniów. Dzięki zróżnicowanej próbie badawczej autorzy uchwycili zarówno wspólne trendy, jak i specyficzne dla danego regionu różnice w percepcji młodzieży przez nauczycieli. W ten sposób uzyskane wyniki mogą stanowić wartościowe źródło informacji, które może przyczynić się do lepszego zrozumienia dynamiki i potrzeb współczesnej młodzieży w kontekście edukacyjnym. Pobierz (plik PDF)

Tożsamość narodowa w edukacji szkolnej w opiniach dyrektorów szkół. Raport z badań jakościowych przedstawia wyniki badania opinii dyrektorów szkół w zakresie ich zaangażowania w budowanie tożsamości narodowej wśród uczniów. Oprócz szczegółowych wyników badania, raport zawiera wnioski badawcze oraz rekomendacje dotyczące dydaktyki w zakresie skuteczności prowadzenia edukacji narodowej w szkołach. Pobierz (plik PDF) 

Raport Spektrum postaw dyrektorów szkół wobec kształtowania tożsamości narodowej w szkołach przedstawia kolejne wyniki badań zrealizowanych w ramach projektu Tożsamość narodowa w procesie edukacji szkolnej, tym razem dotyczące postaw dyrektorów wobec tej tematyki. W raporcie znajdziemy założenia metodologiczne, opinie dyrektorów szkół na temat polskości oraz kształtowania wśród uczniów tożsamości narodowej poprzez nauczanie szkolne, a także opinie dyrektorów na temat nauczycieli.  W posumowaniu znalazły się wnioski i rekomendacje dotyczące kształtowania u uczniów tożsamości narodowej w nauczaniu szkolnym. Pobierz (plik PDF)

Raport Tożsamość narodowa uczniów klas VII-VIII szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych stanowi wynik gruntownych badań empirycznych – przy zastosowaniu techniki kwestionariusza ankiety – przeprowadzonych w celu zrozumienia i analizy poczucia tożsamości narodowej uczniów. Ma na celu dostarczenie informacji na temat obecnej sytuacji oraz zidentyfikowanie potencjalnych obszarów do dalszych badań i rozwoju. Może pomóc w opracowywaniu strategii edukacyjnych, które promują pozytywne poczucie tożsamości narodowej i szanują różnorodność kulturową. Raport stanowi bazę informacyjną na temat wiedzy uczniów na poruszany temat i jest ważnym wkładem w zrozumienie tożsamości narodowej.  Pobierz (plik PDF)

Tożsamość narodowa w opinii uczniów klas I–III szkół podstawowych. Raport z badań empirycznych jest wynikiem gruntownych badań empirycznych przy zastosowaniu techniki kwestionariusza ankiety, przeprowadzonych w celu zrozumienia i analizy poczucia tożsamości narodowej wśród najmłodszych uczniów. Raport stanowi bazę informacyjną na temat wiedzy uczniów z klas I–III m.in. na temat symboli i świąt narodowych. Dodatkowo może być ważnym wkładem w zrozumienie tożsamości narodowej interpretowanej przez dzieci, co może budować potencjał do wpływania na przyszłe strategie edukacyjne i społeczne. Wyniki przedstawionych badań mogą być użyteczne dla wszystkich zainteresowanych stron i przyczynić się do tworzenia bardziej inkluzywnej i zrozumiałej edukacji na poziomie wczesnoszkolnym. Pobierz (plik PDF)

Raport pt. Tożsamość narodowa w opinii nauczycieli. Raport z badań ilościowych powstał na podstawie gruntownych badań empirycznych przy zastosowaniu techniki kwestionariusza ankiety, przeprowadzonych w celu zrozumienia i analizy poczucia tożsamości narodowej nauczycieli. Ma na celu dostarczenie informacji na temat obecnej sytuacji, a także zidentyfikowanie potencjalnych obszarów do dalszych badań i rozwoju. W szczególności może pomoc w opracowywaniu takich planów działań edukacyjnych, które promują pozytywne poczucie tożsamości narodowej i szanują różnorodność kulturową. Ponadto może on dostarczyć wnikliwych informacji i danych, które mogą pomoc nauczycielom, edukatorom, rodzicom i decydentom w zrozumieniu tego ważnego aspektu rozwoju dziecka. Pobierz (plik PDF)

Tożsamość narodowa w procesie edukacji szkolnej. Przegląd literatury autorstwa Roberta Zielińskiego, przy współpracy Ziemowita Sochy i Dariusza Tułowieckiego, to pierwszy z cyklu raportów na temat tożsamości narodowej w procesie edukacji szkolnej. Prezentuje współczesne podejścia teoretyczne do zagadnień tożsamości, w tym tożsamości narodowej, w polskim systemie oświaty w oparciu o analizy podstaw programowych. Pierwsza część raportu jest przeglądem literatury i prezentuje zainteresowania nauk społecznych tożsamością. Druga część, badawcza, jest efektem analiz podstaw programowych z lat 1999–2022 w odniesieniu do tożsamości narodowej. Badanie tożsamości narodowej jest nie tylko interesujące poznawczo, ale też deficytowe i sporne poznawczo – ze względu na różnorodność paradygmatów i podejść światopoglądowych. Czytelnik ma okazję poznać współczesne rozumienie tego pojęcia oraz zakładane przez polski system oświaty drogi wspomagania uczniów w definiowaniu siebie w perspektywie przynależności narodowej. Pobierz (plik PDF)