Główne działania w ramach projektu
Projekt bada, jak dostęp do chatbotów AI (takich jak ChatGPT, Gemini czy Copilot) wpływa na jakość odpowiedzi pisemnych uczniów szkół średnich. W pierwszym etapie przygotowane i przetestowane zostaną zestawy zadań wzorowane na zadaniach maturalnych oraz kryteria ich oceniania we współpracy z nauczycielami z doświadczeniem oceniania arkuszy maturalnych. Pozwoli to wybrać najlepsze narzędzia do badania głównego. W drugim etapie przeprowadzone zostanie badanie z udziałem około 200 osób w wieku okołomaturalnym. Każdy uczestnik rozwiąże dwa zestawy zadań – jeden samodzielnie, a drugi z możliwością korzystania z wybranego przez siebie chatbota AI. Odpowiedzi zostaną ocenione przez niezależnych ekspertów, co pozwoli porównać jakość prac napisanych z pomocą AI i bez niej. Dzięki temu, powstanie też zbiór odpowiedzi otwartych, który będzie mógł zostać wykorzystany do rozwoju metod automatycznego oceniania prac oraz badań nad rozpoznawaniem tekstów tworzonych z pomocą sztucznej inteligencji.
Projekt jest w fazie realizacji. Planowany czas przeprowadzenia badania głównego: listopad 2026r.
Grupy docelowe
Projekt jest skierowany do:
- uczniów szkół ponadpodstawowych,
- nauczycieli i egzaminatorów,
- badaczy zajmujących się edukacją i sztuczną inteligencją,
- twórców narzędzi wykorzystujących sztuczną inteligencję w edukacji.
Cel projektu
Celem projektu jest zbadanie, w jaki sposób chatboty oparte na sztucznej inteligencji wpływają na jakość odpowiedzi pisemnych uczniów oraz czy wspierają wszystkich uczniów w podobnym stopniu, czy też wzmacniają istniejące różnice w osiągnięciach. W szczególności badanie ma odpowiedzieć na kilka kluczowych pytań. Po pierwsze, sprawdzimy, czy uczniowie uzyskują wyższe wyniki, gdy mogą korzystać z chatbotów AI podczas rozwiązywania zadań, oraz czy wpływ ten jest taki sam dla krótkich odpowiedzi i dłuższych wypowiedzi argumentacyjnych. Zbadamy również, czy korzyści z wykorzystania AI zależą od wcześniejszych osiągnięć uczniów (ocena z języka polskiego), typu klasy (humanistyczne vs ścisłe) oraz ich doświadczenia w korzystaniu z narzędzi opartych na sztucznej inteligencji. Dodatkowo przeanalizujemy, czy odpowiedzi tworzone z pomocą AI różnią się od pisanych samodzielnie pod względem cech językowych, takich jak długość tekstu, bogactwo słownictwa czy złożoność składni. Projekt dostarczy również unikalny zestaw par tekstów pisanych z pomocą AI i bez takiej pomocy, który może zostać wykorzystany w rozwoju nowoczesnych metod automatycznego oceniania odpowiedzi otwartych. Realizacja projektu pozwoli lepiej zrozumieć rolę sztucznej inteligencji we współczesnej edukacji.
Skala badania
W podstawowym wariancie projektu przewiduje się udział 20 szkół - ok. 20 klas (ok. 500 uczniów). W wariancie rozszerzonym próba może zostać zwiększona do 30 szkół - ok. 30 klas (ok. 750 uczniów).
Głównym wynikiem badania będą osiągnięcia matematyczne uczniów po realizacji każdego z dwóch bloków dydaktycznych, mierzone za pomocą testów opracowanych specjalnie na potrzeby projektu (Tabela 1).
Pomiar będzie obejmował:
Pre-test – pomiar wiedzy bazowej oraz ogólnego rozumowania matematycznego, w tym umiejętności związanych z rozpoznawaniem i generalizowaniem regularności;
Post-test 1 – pomiar wiedzy i umiejętności po realizacji bloku dotyczącego ciągów arytmetycznych;
Post-test 2 – analogiczny pomiar po realizacji bloku dotyczącego ciągów geometrycznych.