Doświadczenie migracji

Raport zawiera przegląd i ewaluację kluczowych rozwiązań prawno-instytucjonalnych dotyczących funkcjonowania w polskim systemie oświaty uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźstwa, w tym zwłaszcza uczniów i uczennic z Ukrainy przybyłych do Polski po 24 lutego 2022 roku. Polska nie była jednak jedynym krajem, do którego po eskalacji wojny na terytorium Ukrainy przyjechała duża liczba dzieci w wieku szkolnym. Niektóre państwa europejskie mają ponadto dłuższą tradycję oraz większe doświadczenie w zakresie imigracji i integracji. W związku z tym publikacja zawiera komplementarną analizę rozwiązań prawno-instytucjonalnych w kilku wybranych państwach Unii Europejskiej: Czechach, Francji, Holandii, Niemczech i Włoszech. Stosowane tam rozwiązania mogą stanowić punkt odniesienia lub inspirację przy projektowaniu rozwiązań na gruncie polskim. Raport jest skierowany do szerokiego grona podmiotów biorących udział w procesie kształtowania polityki i praktyki edukacyjnej w obszarze integracji dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w Polsce, w tym administracji rządowej, kadr systemu oświaty, organów prowadzących, jednostek samorządu terytorialnego, kuratoriów, pracowników i pracownic systemu oświaty. Jego treść może być również przydatna dla organizacji pozarządowych realizujących działania na rzecz dzieci, młodzieży i rodzin cudzoziemskich, a także dla wszystkich osób zainteresowanych tematem polityk edukacyjnych i migracji.

Publikacja zawiera katalog rekomendacji w zakresie rozwiązań prawno-instytucjonalnych dotyczących uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w polskim systemie edukacji, jest komplementarna wobec raportu Przegląd rozwiązań prawno-instytucjonalnych. Uczniowie i uczennice z doświadczeniem migracji i uchodźctwa w wybranych systemach edukacji. Polska, Czechy, Francja, Holandia, Niemcy, Włochy wydanego przez Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.

Opracowanie stanowi próbę podsumowania najważniejszych rozwiązań prawnych w Polsce, rekomendacji i dobrych praktyk w wybranych krajach europejskich, które mogą stanowić punkt odniesienia lub inspirację przy projektowaniu rozwiązań na gruncie polskim. Obie publikacje mają na celu wsparcie optymalizacji procesu integracji uczniów i uczennic pochodzących z innych krajów w polskich szkołach i są skierowane do szerokiego grona podmiotów biorących udział w procesie kształtowania polityki i praktyki edukacyjnej w obszarze integracji dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w Polsce, w tym administracji rządowej, kadr systemu oświaty, organów prowadzących, jednostek samorządu terytorialnego, kuratoriów, pracowników i pracownic systemu oświaty. Ich treść może być również przydatna dla organizacji pozarządowych realizujących działania na rzecz dzieci, młodzieży i rodzin cudzoziemskich, a także dla wszystkich osób zainteresowanych tematem polityk edukacyjnych i migracji.

Raport stanowi podsumowanie serii warsztatów i webinariów realizowanych w ramach projektu „Wsparcie polityki i praktyki edukacyjnej na rzecz integracji uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji”, w których brali udział eksperci tematyczni, a także przedstawiciele kadr systemu oświaty, administracji publicznej i praktycy edukacji – dyrektorzy, nauczyciele, psychologowie, pedagodzy, asystenci międzykulturowi, pracownicy socjalni, przedstawiciele organizacji pozarządowych i inni. Osoby uczestniczące w spotkaniach miały okazję poznać i omówić najlepsze praktyki edukacyjno-integracyjne z perspektywy polityki organu prowadzącego, jak i szkoły, placówki, pracowników i odbiorców działań w zakresie pracy w środowisku zróżnicowanym kulturowo. Zapewniło to partycypacyjny charakter procesu i zaangażowanie różnych interesariuszy w opracowanie katalogu rekomendacji. Celem publikacji jest omówienie istotnych zagadnień związanych z integracją w środowisku szkolnym, analiza głównych barier oraz sformułowanie rekomendacji płynących z dyskusji, które pozwolą lepiej wspierać integrację uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w polskim systemie edukacji.

Raport zawiera przegląd i syntezę danych i wiedzy o sytuacji uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w polskich szkołach po 2004 roku ze szczególnym uwzględnieniem dzieci i młodzieży przybyłych z Ukrainy po 2022 roku. W opracowaniach dotyczących uczniów i uczennic z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w polskim systemie edukacji brakowało dotychczas całościowego ujęcia tej problematyki. Raport jest próbą krytycznego podsumowania polskich doświadczeń z perspektywy dwóch dekad, zbiera bowiem różne ujęcia i perspektywy badawcze – od refleksji socjologiczno-pedagogicznej i omówienia rozwiązań systemowych po doświadczenia konkretnych placówek oświatowych i przykłady dobrych praktyk. Stanowi więc szerokie źródło wiedzy o uczniach i uczennicach z obywatelstwem niepolskim, a przede wszystkim o narzędziach wspomagających ich integrację oraz edukację. Raport jest skierowany do szerokiego grona podmiotów biorących udział w procesie kształtowania polityki i praktyki edukacyjnej w obszarze integracji dzieci i młodzieży z doświadczeniem migracji i uchodźstwa w Polsce oraz wszystkich osób zainteresowanych tematem migracji i edukacji.