Praktycznie o zmianach w edukacji. Rusza projekt MoWE

Od września 2026 roku w przedszkolach oraz klasach I i IV szkół podstawowych zaczną obowiązywać nowe podstawy programowe. W następnych latach zmiany obejmą kolejne roczniki. Reforma26 Kompas Jutra to nie tylko nowe treści nauczania. To także zmiana podejścia do dydaktyki, oceniania i wspierania rozwoju uczniów. Nowym rozwiązaniom będzie towarzyszyć projekt „Moc Współpracy w Edukacji” (MoWE), który ułatwi praktyczne wdrażanie zmian. Instytut Badań Edukacyjnych - Państwowy Instytut Badawczy (IBE PIB) był odpowiedzialny za przygotowanie eksperckich założeń zmian w systemie edukacji.

Nauczyciele dla nauczycieli

Powodzenie reformy zależy nie tylko od jakości nowych rozwiązań, lecz także od kompetencji i zaangażowania osób, które będą je wprowadzać w codziennej praktyce szkolnej. Dlatego szeroko włączamy nauczycieli i dyrektorów w proces testowania, doskonalenia i upowszechniania najlepszych praktyk edukacyjnych 

– mówi Elżbieta Strzemieczna, kierowniczka Zespołu ds. Zmian w Systemie Edukacji w IBE PIB.

W IBE PIB stawiamy na współpracę, wymianę doświadczeń i rozwiązania oparte na dowodach naukowych. Dlatego nauczycieli oraz dyrektorów przedszkoli, szkół podstawowych i ponadpodstawowych ze wszystkich województw odwiedzamy w ich miejscach pracy, zaangażujemy w działania i zaprosimy na szkolenia.

To prawdziwe i realne wsparcie: nauczyciele wspierają nauczycieli, a dyrektorzy dzielą się doświadczeniem z innymi dyrektorami. Projekt MoWE może również odpowiedzieć środowisku edukacyjnemu na fundamentalne pytania: dlaczego chcemy zmieniać edukację i dlaczego niektóre zmiany są dziś po prostu konieczne

– mówi Adam Perzyński, dyrektor SP nr 7 w Gdańsku, nauczyciel informatyki oraz w-f, zaangażowany w projekty MoRE i MoWE.

Setki działań, tysiące zaangażowanych

Nowy projekt jest kontynuacją, prowadzonych pod koniec 2025 roku działań "Moc Relacji w Edukacji” (MORE). Ich celem było stworzenie warunków do partnerskiego i uporządkowanego procesu wprowadzania zmian w edukacji. Wzmocnienie procesu przygotowania środowiska oświatowego do zmiany poprzez budowę ogólnopolskiej sieci współpracy ambasadorów reformy, umożliwienie szkołom przetestowania wybranych elementów planowanych kierunków zmian w formule własnych działań wdrożeniowych, przeprowadzenie diagnozy gotowości szkół i kuratoriów oświaty do nowych ról oraz zebranie doświadczeń praktyków edukacji. Umożliwił on zgromadzenie doświadczeń, zbudowanie sieci współpracy oraz stworzenie podstaw do dalszych decyzji podejmowanych w oparciu o praktykę szkolną i dialog ze środowiskiem.

W listopadzie i grudniu 2025 roku zrealizowano w sumie 246 działań projektowych w szkołach, w które zaangażowanych było 3 301 nauczycieli i 33 474 uczniów. Stworzona została sieć 204 ambasadorów reformy we wszystkich województwach, którzy tworzyli swoje lokalne sieci współpracy z nauczycielami. Powstały partnerskie modele współpracy rozwojowej szkół i kuratoriów, z którego zasad przeszkolono 498 wizytatorów. Odbyło się też 35 sesji szkoleniowych, w których uczestniczyło 1807 osób. Przeprowadzone zostało również badanie sondażowe z udziałem 5984 rodziców. Już wtedy planowana była kontynuacja zainicjowanych w ramach projektu działań.

Szkolenia, testy, rekomendacje, upowszechnianie

MOWE przewiduje dalszy rozwój regionalnych modeli współpracy kuratoriów i szkół. Istotną jego częścią będą również szkolenia dotyczące wykorzystania strategii dydaktycznych opartych na dowodach naukowych (evidence-based). Osoby biorące udział w projekcie będą również współtworzyć materiały wspierające realizację nowych podstaw programowych oraz dołączą do sieci szkół współpracujących.

Kontynuowany i rozwijany będzie program ambasadorek i ambasadorów Reformy26 Kompas Jutra. Do ogólnopolskiej sieci dołączą kolejni nauczyciele i dyrektorzy z całej Polski. Będą to pracownicy przedszkoli, szkół podstawowych oraz ponadpodstawowych, którzy będą testować rozwiązania w swoich placówkach i przygotowywać na tej podstawie własne rekomendacje.

Nauczyciele i dyrektorzy nie potrzebują dziś zmian przekazywanych wyłącznie w formie dokumentów i rozporządzeń, lecz konkretnego wsparcia w przekładaniu ich na codzienną praktykę szkolną. W wielu szkołach od lat funkcjonują dobre praktyki, które dzięki projektowi MOWE mogą zostać upowszechnione i stać się codziennością całego systemu edukacji 

– mówi Adam Perzyński.

Planujemy działania badawcze z udziałem uczniów, rozwój narzędzi do monitorowania zmian oraz konsekwentne informowanie nauczycieli, rodziców i uczniów o praktycznych aspektach Reformy26 Kompas Jutra. Ponadto, rozbudowane zostanie, stworzone w ramach projektu MORE, repozytorium wiedzy, przygotowywane i testowanie będą materiały dydaktyczne i scenariusze zajęć, a także upowszechnianie dobre praktyki oparte na wynikach badań naukowych.

Współpraca z kuratoriami

Istotnym elementem projektu będzie wzmocnienie roli kuratoriów oświaty, jako instytucji wspierających szkoły we wdrażaniu zmian. Będziemy również rozwijać kompetencje wizytatorów i wspólnie opracowywać narzędzia wspomagające ich pracę (działania doradcze, mentoringowe i warsztatowe dla kadry kierowniczej szkół).

Reforma edukacji nie dzieje się w próżni. Wymaga zaufania i wspólnego frontu szkół oraz kuratoriów oświaty. Projekt MOWE rozwijać będzie partnerski model współpracy kuratoriów ze szkołami. Rozszerzając te działania o nowe placówki, tworzymy spójne środowisko, w którym nauczyciel, dzięki współpracy z innymi nauczycielami i szkołami, otrzymuje realne wsparcie

– mówi Piotr Świdziński, nauczyciel, edukator i szkoleniowiec, związany z programami MORE i MOWE.

Projekt “Moc Współpracy w Edukacji” realizowany będzie na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Projekt potrwa do końca 2026 roku.