Zapraszamy do zapoznania się z nowym opracowaniem prezentującym wyniki międzynarodowego badania PISA 2022 dotyczące ciekawości poznawczej piętnastolatków.
Polscy piętnastolatkowie osiągają dobre wyniki w zakresie podstawowych umiejętności mierzonych w badaniu PISA. Jednocześnie znacznie rzadziej niż ich rówieśnicy z innych krajów przejawiają wewnętrzną potrzebę uczenia się nowych rzeczy.
Dane z badania PISA 2022 pokazują, że średni poziom ciekawości wśród polskich piętnastolatków jest istotnie niższy niż średnia zarówno w krajach Unii Europejskiej, jak i ogółem wśród wszystkich państw uczestniczących w badaniu. Największe różnice między polskimi uczniami a ich rówieśnikami w zakresie ciekawości widoczne są w obszarach związanych z nauką w kontekście szkolnym („Uwielbiam się uczyć nowych rzeczy w szkole”), samodzielnym zdobywaniem wiedzy poprzez formułowanie i weryfikację hipotez („Lubię stawiać hipotezy i sprawdzać je na podstawie obserwacji”) oraz ogólną chęcią uczenia się („Lubię uczyć się nowych rzeczy”).
Wykres 1: Ciekawość wśród piętnastolatków – porównanie wyników w krajach Unii Europejskiej. Zestawienie średnich dla skali ciekawości w krajach Unii Europejskiej*
Źródło: opracowanie własne na podstawie danych OECD PISA 2022.
*Ciekawość w badaniu PISA 2022 jest mierzona za pomocą zawartych w ankiecie ucznia 10 stwierdzeń, do których odnosili się badani piętnastolatkowie (Zob. Wykres 1 w publikacji). Na podstawie odpowiedzi uczniów opracowano syntetyczny wskaźnik natężenia tego konstruktu: skala ciekawości. Została ona zbudowana w taki sposób, aby średnia dla wszystkich krajów objętych badaniem wynosiła 0, a odchylenie standardowe 1.
Większą ciekawością poznawczą odznaczają się uczniowie liceów i młodzież pochodząca z rodzin o wysokim statusie społeczno-ekonomicznym. Analiza danych PISA 2022 nie wykazała natomiast statystycznie istotnego związku między ciekawością a satysfakcją z życia polskich nastolatków. Ponadto wśród polskich uczniów ciekawość i wewnętrzna motywacja do uczenia się są stosunkowo słabo powiązane z poziomem ich umiejętności. Wyraźniejszą zależność zaobserwowano natomiast w przypadku wytrwałości i samooceny własnej kreatywności.
Przeprowadzone analizy wskazują, że istnieją w polskim systemie edukacji rezerwy wynikające z niewykorzystania w pełni ciekawości i satysfakcji z uczenia się jako czynników stymulujących rozwój uczniów.
Zajrzyj do danych to seria krótkich, tematycznych analiz poświęconych zagadnieniom istotnym z punktu widzenia polskiej edukacji, opracowywanych na podstawie wyników międzynarodowych badań edukacyjnych.
Seria powstaje w ramach projektu „Przygotowanie i realizacja międzynarodowych badań edukacyjnych w obszarze kompetencji kluczowych” (FERS.01.04-IP.05-0016/23) współfinansowanego ze środków europejskich w ramach Programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS).