Zintegrowany System Kwalifikacji

W raporcie zaprezentowano najważniejsze wyniki oraz wnioski z drugiej edycji „Ogólnopolskiego badania potencjału ZSK dla uczenia się w dorosłości” (skrócona nazwa: "Uczenie się dorosłych Polaków") – reprezentatywnego badania dotyczącego szeroko rozumianego zjawiska uczenia się w dorosłości.
Opracowanie składa się z sześciu rozdziałów, w których przedstawiono: założenia metodologiczne i przebieg realizacji badania (rozdział 1), sposoby uczenia się dorosłych Polaków z uwzględnieniem zróżnicowania na uczenie formalne, pozaformalne i nieformalne (rozdział 2), zagadnienia związane z identyfikowaniem i rozwojem kompetencji, walidacją i certyfikowaniem (rozdział 3), znaczenie zmiennych społeczno-demograficznych dla uczestnictwa w różnych rodzajach uczenia się (rozdział 4), analizę podejścia do uczenia się w dorosłości w zależności od płci, wieku, wykształcenia i statusu na rynku pracy (rozdział 5) oraz, w ramach podsumowania, wybrane kwestie dotyczące związanych z uczeniem się w dorosłości uwarunkowań i wyzwań dla polityki publicznej (rozdział 6).
Wśród odbiorców raportu są eksperci, decydenci, partnerzy instytucjonalni, przedsiębiorcy i pracownicy działów HR.

Publikacja stanowi kompleksowe opracowanie poświęcone roli doradztwa zawodowego w walidacji – zarówno w jej ujęciu formalnym, jako ścieżki zdobywania kwalifikacji w ramach Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji (ZSK), jak i szerokim, zorientowanym na bilansowanie całożyciowych kompetencji kandydata. Książka stanowi podsumowanie wybranych eksperckich działań Instytutu Badań Edukacyjnych (IBE PIB) na rzecz doradztwa w kontekście uczenia się przez całe życie (lifelong learning).
Opracowanie w unikalny sposób łączy rzetelną podbudowę teoretyczną z praktycznym wymiarem doradztwa. Czytelnik odnajdzie tu szczegółowe omówienie ról doradców i asesorów walidacyjnych, wymagania kompetencyjne oraz analizę polskich i zagranicznych doświadczeń w obszarze uznawania efektów uczenia się w zakresie edukacji pozaformalnej i uczenia się nieformalnego.
Publikacja składa się z dwóch integralnych części. Część I (teoretyczna) ukazuje nierozerwalny związek doradztwa z ideą uczenia się przez całe życie oraz definiuje miejsce doradcy w strukturze walidacji. Część II (praktyczna) to gotowy do wdrożenia zestaw narzędzi, w tym instrukcje, formularze, scenariusze lekcji i ćwiczenia oparte na sprawdzonych metodach, w tym na autorskiej Metodzie Bilansu Kompetencji.
Książka adresowana jest do doradców zawodowych i szkolnych poszukujących sprawdzonych narzędzi; do instytucji certyfikujących, podmiotów zewnętrznego zapewniania jakości oraz ministerstw; wszystkich profesjonalistów zaangażowanych w projektowanie, opisywanie i wdrażanie kwalifikacji w ramach ZSK.

Publikacja ma charakter poradnika, w którym zawarto praktyczne wskazówki dotyczące funkcjonowania instytucji certyfikujących (IC), nadających kwalifikacje wolnorynkowe i sektorowe w Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji. Jest to wydanie II, uwzględniające zmiany ustawy o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji (wprowadzone 1.01.2024 r.), a także modyfikacje portali informacyjnych oraz przygotowanych przez IBE PIB aplikacji wspierających instytucje certyfikujące.
W publikacji wyodrębniono trzy obszary tematyczne: projektowanie walidacji i wewnętrzny system zapewniania jakości, procedura uzyskiwania uprawnień i obowiązki IC wynikające z ustawy o ZSK, relacje IC z otoczeniem Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji. Adresatami publikacji są przede wszystkim instytucje certyfikujące oraz podmioty zainteresowane uzyskaniem uprawnień do certyfikowania kwalifikacji wolnorynkowych lub sektorowych. Może być ona pomocna także innym interesariuszom ZSK: podmiotom zewnętrznego zapewniania jakości, instytucjom walidującym, ministrom właściwym, a także instytucjom szkoleniowym, dostawcom usług w BUR, szkołom prowadzącym kształcenie zawodowe.

The Updated Sectoral Qualifications Framework for Telecommunications (SQF TC) is a comprehensive compilation of information needed for the practical application of the framework within the industry, training firms, educational institutions, as well as by people interested in seeking work or training in the field. It contains a definition of the sector, instructions on how to read the framework, and descriptions of how various target groups can benefit from its use. The main section of the publication, the framework itself, contains the SQF TC level descriptors―the set of general descriptions of the knowledge, skills, and social competences for telecommunications qualifications at levels 3 through 8.

The updated SQF TC is the result of several months of work by experts from the telecommunications sector in collaboration with qualifications framework experts from the Educational Research Institute – National Research Institute (IBE PIB). Compared to its original version, the updated version has a revised structure as well as new sectoral determinants, competence series, and level descriptors. All modifications stem from the need to adapt the framework to the numerous and multifaceted changes that have occurred in recent years—not only in telecommunications but also in related industries, such as information technology and cybersecurity, for which SQFs have also been updated.

Opracowanie ukazuje możliwości wykorzystania kwalifikacji wolnorynkowych i sektorowych w obszarze szkolnictwa branżowego oraz podejmowania współpracy między szkołami ponadpodstawowymi kształcącymi zawodowo a instytucjami certyfikującymi (IC).

W szczególności materiał zawiera opis rozwiązań prawnych w zakresie możliwości przygotowania uczniów szkół prowadzących kształcenie zawodowe do nabycia kwalifikacji wolnorynkowych lub sektorowych i przeprowadzenia walidacji, korzyści i wyzwań związanych z poszerzaniem oferty kształcenia zawodowego o te kwalifikacje oraz doświadczeń wdrożenia ww. rozwiązań w wybranych szkołach, a także szereg rekomendacji.

Autorkami opracowania są praktycy szkolni – ekspertki zajmujące się organizacją kształcenia zawodowego.

Ekspertyza jest szczególnie przydatna dla kadr zarządzających szkolnictwem branżowym oraz dla przedstawicieli IC. Z jednej strony zawiera bowiem wiele praktycznych rozwiązań, które mogą być wykorzystane w placówkach systemu oświaty, z drugiej – stanowi pakiet informacji dla IC pozwalający pełniej zrozumieć uwarunkowania prawne, finansowe i organizacyjne, w których funkcjonuje szkoła prowadząca kształcenie zawodowe, oraz informacji na temat faktycznych możliwości skorzystania szkoły z oferty dotyczącej walidacji i certyfikowania.

The Updated Sectoral Qualifications Framework for Information Technology (SQF IT) is the result of several months of collaboration between experts from the IT sector and qualifications system experts from the Educational Research Institute – National Research Institute (IBE PIB). The update was required due to the need to adapt the original framework to the dynamic developments in IT and multifaceted market changes in recent years. The updated SQF IT introduces a completely revised structure, new sectoral determinants, and relevant competence series. A notable new feature of the updated framework is also the introduction of “green” competences within the industry. The publication is a comprehensive compilation of information necessary for the practical application of the framework within companies. It contains a definition of the sector, instructions on how to read the framework, and descriptions of how various target groups can benefit from using the SQF IT.

Zaktualizowana Sektorowa Rama Kwalifikacji dla Informatyki (SRK IT) to efekt kilkumiesięcznej współpracy ekspertów sektora informatycznego oraz ekspertów metodologicznych IBE PIB. Aktualizacja wynikała z konieczności dostosowania pierwotnej ramy do dynamicznych i wieloaspektowych zmian rynkowych, ze szczególnym uwzględnieniem ściśle powiązanych branż, takich jak telekomunikacja oraz cyberbezpieczeństwo. Zaktualizowana SRK IT wprowadza w pełni zmienioną strukturę, nowe wyznaczniki sektorowe oraz zmodyfikowane wiązki kompetencji. Wyraźną nowością w zaktualizowanej ramie jest także podkreślenie występujących w branży tzw. zielonych kompetencji. Całość publikacji przygotowano jako kompletne zestawienie informacji niezbędnych do praktycznego wykorzystania ramy w przedsiębiorstwach. Opracowanie zawiera definicję sektora, instrukcję czytania ramy podzieloną według jej funkcjonalności oraz charakterystykę różnych grup odbiorców wraz z przykładami wdrożeń.

Aktualizacja Sektorowej Ramy Kwalifikacji dla Telekomunikacji (SRK TK) przyniosła szereg zmian w stosunku do jej pierwotnej wersji. Zmieniona struktura, nowe wyznaczniki, wiązki i kompetencje stanowią efekt kilkumiesięcznej pracy ekspertów sektora telekomunikacyjnego we współpracy z ekspertami metodycznymi IBE PIB. Wszystkie modyfikacje wynikają z konieczności dostosowania ramy kompetencji do licznych i wieloaspektowych zmian, które zaszły w ostatnich latach – nie tylko w telekomunikacji, ale również w bliskich jej branżach, takich jak informatyka czy cyberbezpieczeństwo, dla których również powstały SRK. Aktualizacja SRK TK stanowi ponadto efekt dostosowania jej struktury i formy do obecnych standardów metodycznych tworzenia ram kompetencji.

Doradztwo zawodowe pojawiło się w szkole podstawowej jako obowiązkowe zajęcia we wrześniu 2019 r. w wymiarze po 10 godzin lekcyjnych w klasach VII i VIII. Diagnozę jego funkcjonowania sformułowano na podstawie wyników badania jakościowego i ilościowego.
Raport dostarcza wiedzy na temat doświadczeń, problemów, wyzwań i potrzeb szkolnych doradców z uwzględnieniem uwarunkowań instytucjonalnych, w ramach których działają.
Publikacja ma być w pierwszym rzędzie pomocna w kreowaniu efektywnej i długofalowej polityki edukacyjnej uwzględniającej realia funkcjonowania szkolnego doradztwa zawodowego, w drugim zaś powinna stanowić praktyczną pomoc przydatną w codziennej pracy szkolnych doradców oraz kadry zarządzającej szkołami.

Raport prezentuje kulisy powstawania „Prognozy zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy" i najważniejsze płynące z niej wnioski.
Prognoza zapotrzebowania na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego to alfabetyczne zestawienie zawodów, w których istnieje zapotrzebowanie na pracowników w zawodach szkolnictwa branżowego na krajowym i wojewódzkim rynku pracy. Nie jest to układ hierarchiczny według znaczenia czy rangi zawodów. Prognoza podzielona jest na dwie części: część krajową i część wojewódzką. Część krajowa przedstawia zawody o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu na rynku pracy. W części wojewódzkiej zawody podzielono na trzy grupy: (1) o szczególnie istotnym zapotrzebowaniu (obejmującą wszystkie zawody z listy krajowej oraz po dwa zawody stanowiące specjalizacje regionalne dla każdego województwa), (2) o istotnym zapotrzebowaniu i (3) o umiarkowanym zapotrzebowaniu na pracowników. Prognoza jest ustalana na podstawie danych IBE PIB i ogłaszana przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania corocznie do 1 lutego, w drodze obwieszczenia. Prognoza powstaje na podstawie art. 46b Ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Prognoza stanowi syntetyczne ujęcie różnych źródeł opisujących tendencje na rynku pracy w kontekście strategii rozwoju państwa i regionów.