Zróżnicowane podejścia do pracy edukacyjnej z seniorami. Perspektywa instruktorów
DOI: 10.24131/3724.260101
Streszczenie
Wprowadzenie: Edukacja pozaformalna osób starszych w Polsce rozwija się w warunkach ograniczonych wytycznych programowych, co sprzyja dużemu zróżnicowaniu oferty edukacyjnej realizowanej przez instruktorów w różnych typach placówek. Pomimo rosnącego zainteresowania tym obszarem, wiedza na temat form i sposobów prowadzenia zajęć pozostaje fragmentaryczna.
Cel badań: Celem badania była analiza praktyk dydaktycznych stosowanych przez instruktorów prowadzących zajęcia edukacyjne dla seniorów oraz identyfikacja zróżnicowanych wzorców organizowania i realizacji działań edukacyjnych w różnych kontekstach instytucjonalnych.
Metoda badań: Przeprowadzono częściowo ustrukturyzowane wywiady z 17 instruktorami prowadzącymi zajęcia w placówkach w centralnej Polsce (centra kultury, ośrodki wsparcia społecznego, miejskie kluby seniora). Dane empiryczne poddano analizie tematycznej zgodnie z podejściem Braun i Clarke.
Wyniki: Analiza ujawniła istotne zróżnicowanie praktyk dydaktycznych, obejmujących m.in. stopień strukturalizacji zajęć, sposoby doboru treści, formy relacji z uczestnikami oraz cele przypisywane edukacji seniorów. Wyodrębnione praktyki stanowią empiryczną podstawę do rekonstrukcji zróżnicowanych sposobów realizowania roli edukacyjnej w edukacji osób starszych.
Wnioski: Wyniki wskazują na wysoką autonomię instruktorów w projektowaniu działań edukacyjnych oraz na silne osadzenie praktyk dydaktycznych w kontekście instytucjonalnym i doświadczeniu zawodowym edukatorów. Zróżnicowanie to stanowi zarówno zasób edukacji pozaformalnej seniorów, jak i wyzwanie dla wypracowania spójnych ram jakościowych. Badanie wskazuje na potrzebę systemowego wsparcia, wymiany dobrych praktyk oraz rozwijania refleksyjnej kultury pracy dydaktycznej w edukacji senioralnej.