DOI 10.24131/3724.260203
Streszczenie
Wprowadzenie: Edukacja ukierunkowana na rozwijanie kompetencji kluczowych nie może pomijać kształtowania postawy badawczej, rozumianej jako gotowość do samodzielnego konstruowania wiedzy, formułowania pytań oraz krytycznej analizy zjawisk. Inspiracją do podejmowania tego rodzaju aktywności mogą być różnorodne źródła, w tym podręczniki szkolne. Fakt ten zobowiązuje ich autorów do uwzględniania w treściach dydaktycznych zadań o charakterze badawczym.
Cel badań: Poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu podręczniki szkolne do edukacji matematycznej wspierają nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w organizowaniu zajęć umożliwiających uczniom rozwiązywanie zadań o charakterze badawczym.
Metoda badań: W niniejszym artykule przedstawiono zarówno autorski, jak i nowatorski model podziału matematycznych zadań badawczych, który został wykorzystany jako narzędzie analityczne w przeglądzie podręczników do edukacji matematycznej na pierwszym etapie kształcenia.
Wyniki badań: Przeprowadzona analiza poszukująca odpowiedzi na pytania: „Jakie typy matematycznych zadań badawczych występują w podręcznikach edukacji wczesnoszkolnej?”, „Jaki jest ich udział procentowy w stosunku do wszystkich zadań?” wykazała, iż zadania tego typu występują w omawianych materiałach dydaktycznych w sposób ograniczony.
Wnioski: Taka sytuacja może istotnie utrudniać kształtowanie u uczniów postawy badawczej oraz rozwój kompetencji związanych z myśleniem problemowym i twórczym, zwłaszcza w kontekście dominującej roli podręcznika jako podstawowego narzędzia pracy dydaktycznej w praktyce szkolnej.
Mathematical Research Tasks in Early Childhood Education Textbooks
Abstract
Introduction: Education aimed at developing key competences must not omit the formation of the research attitude, understood as a readiness to independently construct knowledge, formulate questions and critically analyse phenomena. Various sources, including school textbooks, can be an inspiration for undertaking this type of activity. This fact obliges their authors to include research tasks in their didactic content.
Research Aim: The aim of the research was to seek an answer to the question about the extent to which school textbooks for mathematics education support early childhood education teachers in organizing classes that enable students to solve research tasks.
Method: This article presents an original and novel model of division of mathematical research tasks, which was used as an analytical tool in the review of textbooks for mathematics education at the first stage of education.
Results: The analysis sought to answer the questions: "What types of mathematical research tasks occur in early childhood education textbooks?", "What is their percentage share in relation
to all tasks?" and showed that such tasks occur in the discussed teaching materials in a limited way.
Conclusions: Such a situation may significantly hinder the formation of students' research attitudes and the development of competences related to problem-based and creative thinking, especially in the context of the dominant role of the textbook as the basic tool of didactic work in school practice.